RSI (Relative Strength Index), J. Welles Wilder tarafından 1978'de geliştirilen ve en yaygın kullanılan teknik analiz indikatörlerinden biridir. Fiyatın momentum gücünü ölçer ve 0 ile 100 arasında bir değer üretir. Aşırı alım ve aşırı satım bölgelerini tespit etmek, uyumsuzluk sinyallerini yakalamak ve trend gücünü değerlendirmek için kullanılır.
RSI Nasıl Hesaplanır?
RSI hesaplamasının temelinde belirli bir dönemdeki ortalama kazanç ve ortalama kayıp yer alır. Standart periyot 14 gündür.
Formül şu şekildedir: Önce RS (Relative Strength) hesaplanır — ortalama kazancın ortalama kayba bölünmesiyle. Ardından RSI = 100 - (100 / (1 + RS)) formülüyle sonuç elde edilir.
Pratikte bu hesaplamayı bilgisayar yapar, sizin formülü ezberlemenize gerek yoktur. Önemli olan RSI değerini doğru yorumlamaktır.
RSI Bölgeleri ve Yorumlama
| RSI Değeri | Bölge | Yorum |
|---|---|---|
| 80-100 | Aşırı Alım (Güçlü) | Fiyat çok hızlı yükselmiş, düzeltme olasılığı yüksek |
| 70-80 | Aşırı Alım | Dikkatli olunmalı, satış baskısı artabilir |
| 50-70 | Yükseliş Bölgesi | Boğa piyasası, alıcılar hakim |
| 30-50 | Düşüş Bölgesi | Ayı piyasası, satıcılar hakim |
| 20-30 | Aşırı Satım | Alım fırsatı olabilir, toparlanma beklentisi |
| 0-20 | Aşırı Satım (Güçlü) | Panik satışı olmuş olabilir, sert toparlanma gelebilir |
RSI 70'i geçti diye hemen satmayın, 30'un altına düştü diye hemen almayın. Güçlü trendlerde RSI uzun süre aşırı bölgelerde kalabilir. RSI'ı her zaman başka göstergelerle birlikte kullanın.
RSI Uyumsuzluğu (Divergence)
RSI'ın en güçlü sinyallerinden biri uyumsuzluktur. Fiyat ile RSI farklı yönde hareket ettiğinde oluşur ve potansiyel trend dönüşünü işaret eder.
Pozitif (Boğa) Uyumsuzluk
Fiyat yeni bir dip yaparken RSI daha yüksek bir dip yapar. Bu, satış baskısının zayıfladığını ve yukarı dönüşün yaklaşıyor olabileceğini gösterir. Özellikle destek seviyelerinde oluştuğunda güvenilirliği artar.
Negatif (Ayı) Uyumsuzluk
Fiyat yeni bir zirve yaparken RSI daha düşük bir zirve yapar. Alım gücünün zayıfladığını ve düşüşün yaklaşıyor olabileceğini işaret eder. Direnç seviyelerinde oluştuğunda özellikle dikkat edilmelidir.
Gizli Uyumsuzluk
Normal uyumsuzluktan farklı olarak trend devamını işaret eder. Yükseliş trendinde fiyat daha yüksek dip yaparken RSI daha düşük dip yapar — bu trend devam sinyalidir. Bu kavram daha ileri seviyedir ve tecrübe gerektirir.
RSI Trading Stratejileri
Strateji 1: Aşırı Alım/Satım Stratejisi
En temel RSI stratejisidir. RSI 30'un altına düştükten sonra tekrar 30'un üzerine çıktığında alım sinyali, 70'in üzerine çıktıktan sonra tekrar 70'in altına düştüğünde satım sinyali verir. Önemli olan sadece bölgeye girmesi değil, bölgeden çıkması anını beklemektir.
Strateji 2: RSI 50 Seviyesi Stratejisi
RSI'ın 50 seviyesini geçişi trend yönü hakkında bilgi verir. RSI 50'nin üzerine çıktığında yükseliş trendi güçlenir (alım baskısı), 50'nin altına düştüğünde düşüş trendi güçlenir. Bu strateji trend takibi için kullanılır ve diğer göstergelerle birleştirilmelidir.
Strateji 3: RSI + Destek/Direnç
En güvenilir strateji genellikle RSI'ı destek ve direnç seviyeleriyle birleştirmektir. Fiyat önemli bir destek seviyesinde ve RSI aşırı satım bölgesinde ise güçlü bir alım sinyalidir. Fiyat dirençte ve RSI aşırı alım bölgesinde ise güçlü bir satım sinyalidir.
Strateji 4: RSI + MACD Kombinasyonu
RSI aşırı satım bölgesinden çıkarken aynı anda MACD yukarı kesişim yapıyorsa bu çok güçlü bir alım sinyalidir. İki farklı indikatörün aynı anda sinyal vermesi güvenilirliği önemli ölçüde artırır.
RSI Periyot Ayarları
| Periyot | Kullanım | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|
| 7 | Kısa vadeli / Day trading | Hızlı sinyal üretir | Çok fazla sahte sinyal |
| 14 | Standart (önerilen) | Dengeli sinyal | - |
| 21 | Orta-uzun vade | Daha az sahte sinyal | Gecikmeli sinyal |
| 28 | Uzun vadeli yatırım | En güvenilir sinyaller | Çok gecikmeli |
RSI Kullanırken Sık Yapılan Hatalar
- Tek başına kullanmak: RSI, diğer teknik analiz araçlarıyla birlikte kullanıldığında çok daha etkilidir. Tek başına güvenilir değildir.
- Her aşırı alım/satım sinyalinde işlem açmak: Güçlü trendlerde RSI uzun süre aşırı bölgelerde kalabilir. Her sinyalde işlem açmak zarar getirir.
- Periyodu değiştirmemek: Farklı zaman dilimleri ve farklı varlıklar için periyot ayarlaması yapılmalıdır.
- Hacmi görmezden gelmek: RSI sinyali hacimle destekleniyorsa çok daha güvenilirdir.
- Piyasa koşullarını dikkate almamak: Trend piyasalarında ve yatay piyasalarda RSI farklı yorumlanmalıdır.
BIST hisselerinde RSI 14 periyot ve 70/30 seviyeleri standart başlangıç noktasıdır. Ancak volatilitesi yüksek hisselerde 80/20, düşük volatiliteli hisselerde 65/35 seviyeleri daha doğru sonuç verebilir. Kendi backtest'lerinizle en uygun seviyeleri bulmanızı öneririz.
İndikatörleri Profesyonelce Kullanmayı Öğrenin
Teknik analiz eğitimimizde RSI dahil 15+ indikatörü canlı piyasa uygulamalarıyla öğrenin. Kendi trading sisteminizi oluşturun.
Eğitim Başvurusu Yap →