Teknik analiz, geçmiş fiyat hareketlerini ve işlem hacmini inceleyerek gelecekteki fiyat yönünü tahmin etmeye çalışan bir piyasa analiz yöntemidir. Temel analiz şirketin finansal durumuna odaklanırken, teknik analiz tamamen grafiklere ve fiyat verilerine odaklanır. Bu rehberde teknik analizin temellerini, en önemli araçlarını ve nasıl kullanacağınızı öğreneceksiniz.
Teknik Analizin Temel İlkeleri
Teknik analiz üç temel varsayıma dayanır. Bu varsayımları anlamak, teknik analizin mantığını kavramanız için kritik öneme sahiptir.
1. Fiyat Her Şeyi Yansıtır
Teknik analize göre bir hissenin fiyatı, o hisseyle ilgili tüm bilgileri (şirketin finansalları, sektör haberleri, makroekonomik veriler, yatırımcı beklentileri) zaten içerir. Bu nedenle teknik analist, sadece fiyatı ve hacmi inceleyerek karar verebilir.
2. Fiyatlar Trendlerle Hareket Eder
Fiyatlar rastgele hareket etmez. Bir kez başlayan trend, tersine dönene kadar devam etme eğilimindedir. Teknik analizin en önemli amacı, bu trendi erken tespit etmek ve trendle birlikte pozisyon almaktır.
3. Tarih Tekerrür Eder
Yatırımcılar benzer koşullarda benzer davranışlar sergiler. Bu nedenle geçmişte oluşan fiyat kalıpları (formasyonlar) gelecekte de tekrarlanma eğilimindedir.
Grafik Türleri
Teknik analizde kullanılan üç temel grafik türü vardır. Her birinin avantajları ve kullanım alanları farklıdır.
Çizgi Grafik (Line Chart)
En basit grafik türüdür. Her zaman diliminin kapanış fiyatlarını birbirine bağlayarak oluşturulur. Genel trendi görmek için kullanışlıdır ancak detay eksiktir. Başlangıç seviyesinde genel piyasa trendini anlamak için tercih edilebilir.
Bar Grafik (OHLC Chart)
Her bar; açılış (Open), en yüksek (High), en düşük (Low) ve kapanış (Close) fiyatlarını gösterir. Çizgi grafikten çok daha fazla bilgi sunar. Fiyat aralıklarını ve gün içi hareketleri görmek için idealdir.
Mum Grafik (Candlestick Chart)
En popüler ve en çok kullanılan grafik türüdür. Bar grafikle aynı bilgiyi taşır ancak görsel olarak çok daha okunabilirdir. Yeşil (veya beyaz) mumlar yükselişi, kırmızı (veya siyah) mumlar düşüşü gösterir. Japonya'da pirinç tüccarları tarafından yüzyıllar önce geliştirilmiştir.
Mum grafikleri kullanmanızı öneririz. Hem fiyat hareketini hem de piyasa psikolojisini tek bakışta okuyabilirsiniz. Profesyonel trader'ların büyük çoğunluğu mum grafiklerini tercih eder.
Destek ve Direnç Seviyeleri
Destek ve direnç, teknik analizin en temel kavramlarıdır. Bu seviyeleri doğru tespit etmek, alım ve satım kararlarınızın temelini oluşturur.
Destek Seviyesi
Destek, fiyatın düşerken durma eğilimi gösterdiği seviyedir. Bu seviyede alıcılar devreye girer ve fiyatın daha fazla düşmesini engeller. Bir destek seviyesi ne kadar çok test edilmişse o kadar güçlüdür. Ancak her test edildiğinde biraz zayıflar.
Direnç Seviyesi
Direnç, fiyatın yükselirken durma eğilimi gösterdiği seviyedir. Bu seviyede satıcılar devreye girer ve fiyatın daha fazla yükselmesini engeller. Direnç kırıldığında genellikle güçlü bir yükseliş hareketi başlar.
Destek-Direnç Dönüşümü
Önemli bir kural: Kırılan destek, yeni direnç olur. Kırılan direnç ise yeni destek olur. Bu kavram, birçok trading stratejisinin temelini oluşturur.
Trend Kavramı
Trend, fiyatların genel hareket yönüdür. Üç tür trend vardır:
| Trend Türü | Tanım | Strateji |
|---|---|---|
| Yükseliş Trendi (Boğa) | Yükselen dip ve yükselen tepe serileri | Alım fırsatı ara, diplerden al |
| Düşüş Trendi (Ayı) | Alçalan dip ve alçalan tepe serileri | Satış fırsatı ara veya kenarda kal |
| Yatay Trend (Bant) | Belirli bir aralıkta yatay hareket | Destek ve dirençten al-sat |
Trend Çizgisi Nasıl Çizilir?
Yükseliş trendinde en az iki ardışık dip noktasını birleştirin. Düşüş trendinde en az iki ardışık tepe noktasını birleştirin. Bu çizgi fiyata dokunduğunda alım veya satım sinyali verebilir. Üç veya daha fazla dokunuş noktası olan trend çizgileri daha güvenilirdir.
En Önemli Teknik İndikatörler
İndikatörler, fiyat ve hacim verilerinden türetilen matematiksel hesaplamalardır. Tek başlarına sinyal kaynağı olarak kullanılmamalı, diğer araçlarla birlikte değerlendirilmelidir.
Hareketli Ortalamalar (Moving Averages)
Belirli bir dönemin fiyat ortalamasını gösterir. En çok kullanılan türleri Basit Hareketli Ortalama (SMA) ve Üssel Hareketli Ortalama (EMA)'dır. 20 günlük EMA kısa vadeli trendi, 50 günlük orta vadeli trendi, 200 günlük ise uzun vadeli trendi gösterir. Kısa vadeli ortalama uzun vadeliyi yukarı kestiğinde "altın kesişim" (alım sinyali), aşağı kestiğinde "ölüm kesişimi" (satım sinyali) oluşur.
RSI (Relative Strength Index)
0-100 arasında bir değer alır. 70 üzerinde aşırı alım (fiyat düşebilir), 30 altında aşırı satım (fiyat yükselebilir) bölgesini gösterir. Ancak güçlü trendlerde RSI uzun süre aşırı bölgelerde kalabilir, bu nedenle tek başına sinyal olarak kullanılmamalıdır.
MACD (Moving Average Convergence Divergence)
İki hareketli ortalama arasındaki ilişkiyi gösteren bir momentum indikatörüdür. MACD çizgisi sinyal çizgisini yukarı kestiğinde alım, aşağı kestiğinde satım sinyali verir. Histogram ise bu iki çizgi arasındaki farkı görselleştirir.
Bollinger Bantları
Fiyatın etrafında üst ve alt bant oluşturur. Bantlar daraldığında büyük bir hareket beklentisi artar (sıkışma). Fiyat üst banda dokunduğunda aşırı alım, alt banda dokunduğunda aşırı satım sinyali verebilir. Ancak güçlü trendlerde fiyat bantlar boyunca yürüyebilir.
Hacim (Volume)
İndikatör olmasa da en önemli onay aracıdır. Fiyat hareketi hacimle destekleniyorsa güvenilirdir. Düşük hacimli kırılımlar genellikle sahte sinyaldir. Yükselen fiyat + artan hacim = güçlü trend. Yükselen fiyat + düşen hacim = zayıflayan trend.
Mum Formasyonları
Mum formasyonları, bir veya birden fazla mumun oluşturduğu kalıplardır ve trend dönüşlerini veya devamını işaret eder.
Dönüş Formasyonları
| Formasyon | Sinyal | Güvenilirlik |
|---|---|---|
| Çekiç (Hammer) | Düşüş trendinde yükseliş sinyali | Orta-Yüksek |
| Ters Çekiç | Düşüş trendinde olası yükseliş | Orta |
| Yutan Boğa (Bullish Engulfing) | Güçlü yükseliş dönüş sinyali | Yüksek |
| Yutan Ayı (Bearish Engulfing) | Güçlü düşüş dönüş sinyali | Yüksek |
| Doji | Kararsızlık, olası trend dönüşü | Düşük-Orta |
| Sabah Yıldızı (Morning Star) | Güçlü yükseliş dönüş sinyali | Yüksek |
| Akşam Yıldızı (Evening Star) | Güçlü düşüş dönüş sinyali | Yüksek |
Tek bir mum formasyonuna güvenerek işlem yapmayın. Formasyonları destek-direnç seviyeleri, hacim ve indikatörlerle birlikte değerlendirin. Onay beklemeden pozisyon açmak en sık yapılan hatalardan biridir.
Teknik Analiz Nasıl Uygulanır?
Teknik analizi sistematik bir şekilde uygulamak için şu adımları takip edebilirsiniz:
- Büyük resimden başlayın: Haftalık grafikte genel trendi belirleyin.
- Destek ve dirençleri çizin: Önemli fiyat seviyelerini işaretleyin.
- Günlük grafiğe geçin: Trend yönünde alım-satım fırsatlarını arayın.
- İndikatörleri kontrol edin: RSI, MACD gibi araçlarla onay alın.
- Hacmi değerlendirin: Hareketin hacimle desteklendiğinden emin olun.
- Risk-ödül oranını hesaplayın: En az 1:2 oranını hedefleyin.
- Stop-loss belirleyin: Zararı sınırlamak için mutlaka stop koyun.
Teknik Analizin Sınırları
Teknik analiz güçlü bir araçtır ancak mükemmel değildir. Sınırlarını bilmek, sizi daha iyi bir yatırımcı yapar:
- Beklenmedik haberler ve olaylar (savaş, pandemi, düzenleme değişiklikleri) teknik analizi geçersiz kılabilir.
- Düşük hacimli hisselerde teknik analiz daha az güvenilirdir.
- Farklı analistler aynı grafikten farklı yorumlar çıkarabilir; subjektif bir tarafı vardır.
- Geçmiş performans gelecek sonuçları garanti etmez.
Teknik Analizi Canlı Piyasada Öğrenin
32 saatlik kapsamlı eğitimimizde grafik okuma, formasyon analizi, indikatör kullanımı ve canlı piyasa uygulamalarıyla teknik analizi derinlemesine öğrenin.
Eğitim Başvurusu Yap →