Day Trading Nedir? Nasıl Day Trader Olunur?

Day trading (gün içi ticaret), finansal araçların aynı gün içinde alınıp satılmasıdır. Day trader'lar pozisyonlarını gece taşımaz; gün sonunda tüm pozisyonları kapatır. Amaç, gün içi fiyat dalgalanmalarından kısa sürede kar elde etmektir. Bu yazıda day trading'in ne olduğunu, nasıl yapıldığını, hangi stratejilerin kullanıldığını ve başarılı bir day trader olmak için nelere ihtiyacınız olduğunu detaylıca anlatacağız.

Day Trading vs Diğer Trading Türleri

Trading Türü	Süre	Günlük İşlem	Gerekli Bilgi
Scalping	Saniyeler - dakikalar	20-100+ işlem	Çok yüksek
Day Trading	Dakikalar - saatler	3-15 işlem	Yüksek
Swing Trading	Günler - haftalar	Haftada 2-5 işlem	Orta-Yüksek
Pozisyon Trading	Haftalar - aylar	Ayda 1-3 işlem	Orta

Day Trading İçin Ne Gerekir?

1. Yeterli Sermaye

Day trading sermaye yoğun bir aktivitedir. Küçük fiyat hareketlerinden kar elde etmek için yeterli büyüklükte pozisyon açmanız gerekir. BIST'te day trading için en az 50.000-100.000 TL sermaye ile başlamanızı öneririz. Daha düşük sermayeyle komisyonlar karınızı yiyebilir.

2. Doğru Aracı Kurum

Day trading için düşük komisyon oranları kritik önem taşır. Günde 10-15 işlem yaptığınızda komisyonlar hızla birikir. Ayrıca hızlı emir iletimi ve güvenilir bir platform şarttır. Milisaniyelik gecikmeler bile kar-zarar farkı yaratabilir.

3. Teknik Altyapı

Hızlı ve kesintisiz internet bağlantısı olmazsa olmazdır. En az iki monitör kullanmanızı öneririz — birinde grafik analizi, diğerinde emir ekranı ve haber akışı. Profesyonel trader'lar genellikle 3-4 monitör kullanır.

4. Bilgi ve Eğitim

Day trading, en çok bilgi ve tecrübe gerektiren trading türüdür. Teknik analiz, mum formasyonları, hacim analizi, piyasa yapısı (market microstructure) ve emir akışı (order flow) konularında güçlü bir temel gerekir.

Day Trading Stratejileri

Momentum Stratejisi

Güçlü bir yönde hareket eden hisseleri takip eder. Sabah açılışında yüksek hacimle hareket eden, habere dayalı veya sektörel ivme kazanan hisselerde pozisyon alınır. Anahtar kural: trendle birlikte hareket edin, trende karşı işlem yapmayın.

Breakout (Kırılım) Stratejisi

Önemli destek veya direnç seviyelerinin kırıldığı anlarda pozisyon alınır. Başarılı bir kırılımın üç unsuru vardır: seviyenin önemi, kırılım anındaki hacim ve momentum. Düşük hacimli kırılımlar genellikle başarısız olur ve fiyat geri döner.

Pullback (Geri Çekilme) Stratejisi

Güçlü bir trend içinde geçici geri çekilmelerde pozisyon almaktır. Yükselen bir hisse kısa süreli düşüş yaptığında alım yapılır. Bu strateji momentum stratejisinden daha düşük risklidir çünkü daha iyi fiyatlardan giriş yaparsınız.

VWAP Stratejisi

VWAP (Volume Weighted Average Price), hacim ağırlıklı ortalama fiyattır ve day trader'lar için en önemli referans noktalarından biridir. Fiyat VWAP'ın üzerindeyse alıcılar hakimdir, altındaysa satıcılar. VWAP'a dokunuşlarda geri dönüş veya kırılım stratejileri uygulanabilir.

Açılış Aralığı Kırılımı (ORB)

Piyasanın ilk 15-30 dakikasında oluşan en yüksek ve en düşük fiyatları belirleyin. Bu aralığın yukarı kırılmasında alım, aşağı kırılmasında satış yapılır. BIST'te 10:00-10:15 aralığı sıklıkla kullanılır.

Risk Yönetimi

Temel Risk Kuralları

• %1 Kuralı: Tek bir işlemde toplam sermayenizin %1'inden fazlasını riske atmayın. 100.000 TL sermayeniz varsa, tek işlemde maksimum 1.000 TL kayıp kabul edilebilir.
• Günlük Kayıp Limiti: Günlük maksimum kaybınızı belirleyin (örneğin sermayenin %3'ü). Bu limite ulaştığınızda o gün trading yapmayı bırakın.
• Her İşlemde Stop-Loss: Her işleme girmeden önce stop-loss seviyenizi belirleyin ve kesinlikle kaydırmayın.
• Risk-Ödül Oranı: Her işlemde en az 1:2 risk-ödül oranını hedefleyin. 100 TL risk alıyorsanız, en az 200 TL kar hedeflemelisiniz.

Day Trader'ın Günlük Rutini

Piyasa Öncesi (08:00-10:00)

Gece gelen haberleri kontrol edin. Global piyasaları (ABD vadeli işlemleri, Asya piyasaları) gözden geçirin. Watchlist'inizi oluşturun — yüksek hacimli, habere dayalı veya teknik seviyeye yakın hisseleri listeleyin. Günün stratejisini ve risk parametrelerini belirleyin.

Aktif Trading (10:00-12:30)

İlk 30 dakika genellikle en volatil dönemdir. Bu dönem hem en çok fırsat sunar hem de en riskli zaman dilimidir. Tecrübesiz trader'lar ilk 15 dakikayı izleme modu olarak geçirebilir.

Öğle Arası (12:30-14:00)

Hacim genellikle düşer, spreadler açılabilir. Bu dönemde yeni pozisyon açmak risklidir. Mevcut pozisyonları değerlendirin veya ara verin.

Kapanış (14:00-18:00)

Son 1-2 saat yine hareketli olabilir. Kurumsal yatırımcılar kapanışa yakın pozisyon alabilir. Tüm pozisyonlarınızı gün bitmeden kapatın.

Piyasa Sonrası

Günün tüm işlemlerini gözden geçirin. Neyi doğru, neyi yanlış yaptığınızı trading jurnalınıza yazın. Bu değerlendirme uzun vadeli gelişiminiz için çok önemlidir.

Day Trading'de Sık Yapılan Hatalar

• Overtrading: Gereğinden fazla işlem yapmak. Her fırsat gerçek fırsat değildir. Sabırlı olun ve sadece kaliteli setup'larda işlem yapın.
• Intikam Trading: Kaybettikten sonra kaybı hemen geri kazanmaya çalışmak. Bu duygusal davranış genellikle daha büyük kayıplara yol açar.
• Stop-Loss Kaydırma: Zarar eden pozisyonda stop-loss'u uzaklaştırmak en tehlikeli hatadır. Stop koyduysanız ona sadık kalın.
• Eğitimsiz Başlamak: Day trading öğrenmeden gerçek parayla işlem yapmak. Önce demo hesapta veya küçük miktarlarla pratik yapın.
• Plansız İşlem: Her günün başında bir plan olmalı. Hangi hisseleri izleyeceğinizi, hangi stratejileri kullanacağınızı ve ne kadar risk alacağınızı önceden belirleyin.